Dải tương phản (dynamic range) của một buổi bình minh trên biển vượt quá khả năng của cả những cảm biến tốt nhất. Vì vậy, với một ảnh đơn, bạn buộc phải chấp nhận vùng tối bị bệt, vùng sáng bị cháy, hoặc thỏa hiệp bằng cách dùng filter GND (graduated ND). Thay vì chống lại những giới hạn đó, tôi thích tạo ảnh HDR bằng cách ghép nhiều tấm chụp bracketing.

Bối cảnh tại Ponta de São Lourenço

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 16mm, ISO 64, f/11.0 – HDR  5 ẢNH

Bức ảnh minh họa cho kỹ thuật HDR này là ảnh bìa của bài “Photographing Madeira: Epic Seascapes on a Family Vacation”.

Đó là lúc bình minh tại Ponta de São Lourenço. Ngay từ ánh sáng đầu tiên, tôi đã có mặt tại một điểm trên vách đá gọi là “Marco”, tên theo một mốc trắc địa.

Bạn có thể thấy nó: đỉnh cao nhất bên phải khung hình, có một vết lõm nhỏ trên đỉnh, nằm trước mặt trời đang mọc. Tôi chụp khung hình này vào một ngày khác (cũng là HDR bằng kỹ thuật tương tự).

Buổi sáng hôm đó rất đẹp và có gió, với lượng mây vừa đủ để tạo “chuyển động” cho bầu trời. Tôi vừa mệt vừa buồn ngủ vì phải dậy sớm, nhưng trên hết là cảm giác phấn khích khi đứng ở một nơi tuyệt đẹp với ánh sáng hoàn hảo — chắc nhiều người sẽ hiểu cảm giác này!

Tuy nhiên, rõ ràng là ngay cả cảm biến rất tốt của Nikon Z9 cũng không đủ để xử lý toàn bộ ánh sáng này.

Tôi có thể dùng filter GND, nhưng tôi không thích. Tôi hiếm khi dùng chúng vì thường chụp ở vùng núi, nơi chủ thể có hình dạng phức tạp. Filter sẽ làm tối cả đỉnh núi khi cố giảm sáng vùng trời — tạo hiệu ứng không tự nhiên.

Trong những khoảnh khắc như vậy, tôi muốn tận hưởng trải nghiệm và chụp ảnh một cách tự nhiên nhất, tránh phức tạp kỹ thuật. Vì vậy, tôi chọn chụp bracketing và ghép HDR.

Bracketing: Thực hiện tại hiện trường

Khi quyết định chụp bracketing, bạn cần chọn số lượng ảnh.

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 20″, f/11.0

Theo kinh nghiệm:

• Tôi tránh chỉ chụp 2 ảnh (1 sáng – 1 tối)
• Thay vào đó, chụp cách nhau 1 stop
• Chụp đủ số lượng cần thiết (trong trường hợp này là 5 ảnh)

Tôi thiết lập nhanh bằng nút BKT và vòng xoay phía sau.

Khi chụp phong cảnh:

• Tôi luôn dùng chế độ Manual
• Dùng self-timer 5 giây để tránh rung

Tôi thích self-timer hơn remote vì:

• Đơn giản
• Không bị vướng
• Không mất kết nối
• Không quên mang theo

Trên Nikon Z9, tôi thiết lập:

• Timer 5 giây
• Chụp 5 ảnh liên tiếp
• Khoảng cách 0.5 giây

Chỉ cần bấm nút, máy sẽ tự chụp toàn bộ chuỗi.

Điểm hay:

• Giữ nguyên mọi cài đặt
• Dễ thử bố cục khác
• Có thể… để tay trong túi cho ấm 😄

Hai lưu ý quan trọng

• Tắt chống rung (VR): tránh rung vi mô khi dùng tripod
• Lấy nét: dùng AF-On (back-button focus)
  • Chế độ PinPoint AF
  • Áp dụng quy tắc “gấp đôi khoảng cách”

Năm tấm ảnh gốc

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 1/50, f/16.0 -Image 1: Underexposed -2 Stops

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 1/25, f/16.0 Image 2: Underexposed -1 Stop 

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 1/13, f/16.0 Image 3: Center Exposure

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 1/6, f/16.0 Image 4: Overexposed +1 Stop

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, 1/3, f/16.0 Image 5: Overexposed +2 Stops

Dưới đây là 5 ảnh gốc (chưa chỉnh):

1. -2 stop:
   • Trời đẹp, nhiều chi tiết
   • Núi đen hoàn toàn
2. -1 stop:
   • Trời ổn
   • Núi vẫn tối
3. 0 stop:
   • Ảnh “trung gian”
   • Trời gần cháy
   • Núi thấy được nhưng u ám
4. +1 stop:
   • Trời trắng
   • Núi sáng, có texture
5. +2 stop:
   • Trời cháy hoàn toàn
   • Bóng đổ mở chi tiết

Histogram của ảnh trung gian rất tệ:

• Bên trái: mất chi tiết vùng tối
• Bên phải: cháy vùng sáng

👉 Không có một ảnh nào có thể giữ toàn bộ chi tiết.

Nhưng 5 ảnh cộng lại chứa đầy đủ thông tin ánh sáng.

Xử lý trên máy tính

Tôi dùng Capture One Pro.

Các bước:

1. Đánh dấu ảnh cùng bộ
2. Chọn 5 ảnh
3. Click phải → “Merge to HDR”

Thiết lập:

• Bật Auto Align
• Tắt Auto Adjust

Sau khoảng 10 giây:

• Phần mềm tạo file DNG 32-bit

File này:

• Giống RAW nhưng chứa nhiều dữ liệu hơn
• Có thể kéo shadow/highlight mạnh mà không hỏng ảnh

NIKON Z 9 + NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S @ 14mm, ISO 64, f/16.0 -HDR stitch of 5 files

Kết luận

Tôi tin rằng sự đơn giản tại hiện trường là quan trọng nhất, nên tôi đã bỏ filter GND từ lâu.

Nhược điểm của GND:

• Nặng
• Cồng kềnh
• Dễ xước
• Có thể lệch màu
• Không phù hợp địa hình núi

Trong khi đó, HDR:

• Đơn giản
• Linh hoạt
• Giữ toàn bộ dữ liệu
• Giúp tập trung vào bố cục và cảm xúc

Bạn thấy bài viết thế nào? Hãy chia sẻ trải nghiệm HDR của bạn nhé!