Hành trình của Canon trong việc xây dựng hệ ống kính lý tưởng

Ông Satoshi Maetaki (trái) và Yutaka Nakamura (phải) cầm trên tay Canon RF 14mm F1.4 L VCM và RF 7-14mm F2.8-3.5 L Fisheye STM.
Ảnh: Mitchell Clark

Năm ngoái, chúng tôi có cơ hội tham quan nhà máy sản xuất ống kính của Canon tại Utsunomiya để tìm hiểu cách hãng chế tạo quang học. Năm nay tại CP+, chúng tôi được trò chuyện với những người tham gia thiết kế các ống kính này: Satoshi Maetaki, Tổng giám đốc Trung tâm R&D Công nghệ Quang học, và Yutaka Nakamura, Phó quản lý Trung tâm Hoạch định Sản phẩm IMG.

Cuộc trò chuyện chủ yếu xoay quanh hai sản phẩm mới nhất của hãng là RF 14mm F1.4 L VCM và RF 7-14mm F2.8-3.5 L Fisheye STM. Đồng thời, chúng tôi cũng bàn về những yếu tố mà các kỹ sư cân nhắc khi thiết kế ống kính, các công cụ – công nghệ hỗ trợ, và cách họ quyết định phát triển sản phẩm tiếp theo.

Quyết định sản xuất ống kính tiếp theo

Theo Nakamura, việc lựa chọn ống kính tiếp theo là một quá trình tổng thể, dựa trên nhiều yếu tố:

“Chúng tôi luôn nghĩ về: hệ ống kính lý tưởng là gì?”

Ông cho biết, không chỉ dựa vào thị trường hay phản hồi người dùng, Canon còn phải tính đến sự phát triển trong tương lai của công nghệ cốt lõi, cũng như sự thay đổi trong phong cách chụp của người dùng.

Dù nhiều ống kính gần đây hướng đến full-frame, lãnh đạo Canon vẫn khẳng định hãng chưa bỏ qua APS-C:

“Chúng tôi sẽ không ngừng khám phá hệ ống kính APS-C. Nguyên tắc của chúng tôi là song song full-frame và APS-C.”

Vật liệu, hiệu chỉnh và mô phỏng

Sau khi xác định loại ống kính cần làm, bước tiếp theo là tìm cách chế tạo.

Maetaki cho biết việc có sử dụng hiệu chỉnh méo ảnh bằng phần mềm hay không được quyết định ngay từ đầu. Ví dụ với 14mm F1.4 L VCM:

“Chúng tôi phát triển ống kính này với giả định việc hiệu chỉnh méo sẽ do thân máy đảm nhiệm.”

Điều này giúp ống kính nhỏ gọn hơn.

Ngoài ra, các thấu kính đặc biệt như BR và fluorite đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra ống kính hiệu năng cao nhưng vẫn gọn nhẹ.

Canon cũng tận dụng mạnh mẽ công nghệ mô phỏng hiện đại:

“Nhờ mô phỏng, chúng tôi có thể dự đoán kết quả sau hiệu chỉnh và chọn thiết kế tối ưu.”

Quá trình thiết kế vật lý và mô phỏng được thực hiện song song.

Động cơ lấy nét tự động (AF)

Với ống kính mirrorless hiện đại, việc chọn loại motor AF là yếu tố then chốt.

Theo Maetaki, quyết định này phụ thuộc từng trường hợp:

• Có khi dựa vào thiết kế quang học
• Có khi motor lại ảnh hưởng đến cấu trúc ống kính

Nakamura giải thích:

“Chúng tôi chọn motor dựa trên концеп của từng ống kính: dành cho chuyên nghiệp, bán chuyên hay người mới; chụp ảnh tĩnh hay hybrid; mức giá; tiêu cự; khẩu độ…”

Ví dụ:

• RF 14mm F1.4 L VCM dùng motor VCM vì cần di chuyển nhóm thấu kính lớn, nặng
• RF 7-14mm Fisheye STM sử dụng STM để đạt sự nhỏ gọn, êm và mượt

Canon rút kinh nghiệm từ RF 10-20mm F4 L IS STM (2023) để áp dụng cho thiết kế mới.

Thiết kế đồng nhất kích thước ống kính

Một điểm đáng chú ý của dòng F1.4 VCM là các ống kính từ 14mm đến 85mm có kích thước rất tương đồng.

Mục tiêu là giúp người quay video dễ dàng thay đổi ống kính mà không cần đổi phụ kiện như:

• filter ND
• follow focus
• rig

Nakamura cho biết:

“Chúng tôi giữ cùng kích thước thân ống để việc thay phụ kiện không trở thành gánh nặng.”

Theo Maetaki, điều này không quá khó trong dải 14–85mm. Tuy nhiên, với tiêu cự dài hơn, thách thức tăng mạnh do đường kính thấu kính lớn hơn. Vì vậy, khả năng có ống 100mm trong dòng F1.4 VCM là không cao trong thời gian gần.

Bài viết dựa trên cuộc phỏng vấn của Mitchell Clark tại CP+ 2026, đã được biên tập lại cho rõ ràng và mạch lạc.